Ustawa o systemach sztucznej inteligencji wchodzi w życie: co oznacza KRiBSI dla dokumentacji i logów

Od 11 sierpnia 2026 w Polsce obowiązuje ustawa o systemach sztucznej inteligencji, która powołuje KRiBSI i nakłada nowe obowiązki przechowywania dokumentacji technicznej oraz logów systemowych.

10 sierpnia 2026 Arhivix Team 5 min
Ustawa o systemach sztucznej inteligencji wchodzi w życie: co oznacza KRiBSI dla dokumentacji i logów

Nowy regulator, ustawa w życiu już jutro

Jutro, 11 sierpnia 2026 roku, w Polsce wchodzi w życie ustawa o systemach sztucznej inteligencji, potocznie określana skrótem KRiBSI. To data, która większość firm korzystających z narzędzi AI lub je dostarczających przeoczyła, a wraz z nią pojawia się zupełnie nowy organ nadzoru, o którym niewiele przedsiębiorstw jeszcze słyszało. Sejm uchwalił ustawę 3 lipca 2026 roku, przyjmując 24 z 25 poprawek Senatu. Prezydent podpisał ją 24 lipca 2026 roku, a tekst opublikowano w Dzienniku Ustaw 27 lipca 2026 roku. Od jutra przepisy obowiązują w praktyce.

Ustawa powołuje Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, czyli KRiBSI: niezależny organ działający przy Ministerstwie Cyfryzacji. W jego składzie znajdą się przedstawiciele UOKiK, KNF, KRRiT oraz Prezesa UKE. Pełny skład Komisji ma zostać powołany w ciągu trzech miesięcy, co oznacza, że organ powinien zacząć działać operacyjnie około listopada 2026 roku. To ważny sygnał: przepisy już obowiązują, ale realny nadzór będzie się rozkręcał stopniowo w kolejnych miesiącach.

Uprawnienia KRiBSI: kontrole, skargi, piaskownice regulacyjne i kary

KRiBSI otrzymuje szeroki wachlarz kompetencji. Komisja będzie mogła prowadzić kontrole u dostawców i użytkowników systemów AI, przyjmować i rozpatrywać skargi związane z działaniem tych systemów oraz prowadzić regulacyjne piaskownice, czyli kontrolowane środowiska testowe dla nowych rozwiązań AI. Udział w piaskownicach będzie bezpłatny dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, co ma ułatwić mniejszym firmom testowanie zgodności ich systemów z przepisami bez ponoszenia dodatkowych kosztów.

Najbardziej odczuwalnym uprawnieniem będą jednak kary administracyjne. KRiBSI zyska możliwość ich nakładania dopiero od 28 października 2026 roku, a nie od dnia wejścia ustawy w życie. To daje przedsiębiorstwom kilka tygodni buforu na uporządkowanie procesów, zanim sankcje faktycznie zaczną obowiązywać.

Wysokość kar: stawki z unijnego AI Act egzekwowane krajowo

Progi kar, które będzie stosować KRiBSI, wynikają bezpośrednio z unijnego rozporządzenia AI Act, ale to polski organ będzie je egzekwował na gruncie krajowym. Za stosowanie zakazanych praktyk AI grozi kara do 35 milionów euro lub 7% globalnego obrotu firmy, w zależności od tego, która wartość jest wyższa. Za pozostałe naruszenia dotyczące systemów wysokiego ryzyka kara może wynieść do 15 milionów euro lub 3% obrotu. Za przekazanie organom fałszywych lub niepełnych informacji przewidziano karę do 7,5 miliona euro lub 1% obrotu. Kwoty wyrażone w euro przelicza się na złote według średniego kursu NBP z 28 stycznia danego roku.

Dwa obowiązki dokumentacyjne, które trzeba znać już teraz

Dla działów odpowiedzialnych za dokumentację i archiwizację kluczowe są dwa terminy retencji wynikające z AI Act, które polska ustawa będzie egzekwować przez KRiBSI. Pierwszy dotyczy dokumentacji technicznej systemu AI, którą dostawcy muszą przechowywać przez 10 lat od momentu wprowadzenia systemu na rynek. To długoterminowy obowiązek archiwizacyjny, porównywalny z wymogami znanymi z innych regulacji sektorowych, wymagający trwałego, dostępnego i uporządkowanego przechowywania dokumentów przez ponad dekadę.

Drugi obowiązek dotyczy logów systemowych generowanych automatycznie przez system AI w trakcie jego działania. Takie logi należy przechowywać przez co najmniej 6 miesięcy. W praktyce oznacza to konieczność wdrożenia procesów, które zapewnią ciągłość zapisu logów, ich integralność oraz możliwość udostępnienia na żądanie organu nadzoru, w tym właśnie KRiBSI, w ramach kontroli lub postępowania wyjaśniającego skargę.

Harmonogram wdrożenia: od jutra do końca roku

Warto uporządkować chronologię, bo poszczególne elementy systemu zaczynają działać w różnym czasie. Od 2 sierpnia 2026 roku obowiązują już na poziomie całej Unii Europejskiej wymogi dla systemów wysokiego ryzyka wymienionych w załączniku III do AI Act: to fundament, na którym opiera się polska ustawa. Od 11 sierpnia 2026 roku, czyli od jutra, obowiązuje polska ustawa o systemach AI i formalnie istnieje KRiBSI jako instytucja. Do około listopada 2026 roku ma zostać powołany pełny skład Komisji, co pozwoli jej działać operacyjnie. Od 28 października 2026 roku KRiBSI zyskuje faktyczną możliwość nakładania kar administracyjnych.

Co warto zrobić już teraz

Firmy korzystające z systemów AI lub je dostarczające powinny w pierwszej kolejności sprawdzić, czy ich systemy podlegają klasyfikacji jako systemy wysokiego ryzyka w rozumieniu załącznika III do AI Act. Następnym krokiem jest przegląd procesów przechowywania dokumentacji technicznej pod kątem dziesięcioletniego okresu retencji oraz weryfikacja, czy logi generowane przez systemy AI są zapisywane w sposób ciągły i przechowywane przez co najmniej sześć miesięcy. Warto również śledzić komunikaty Ministerstwa Cyfryzacji dotyczące powołania pełnego składu KRiBSI oraz ewentualnych wytycznych wykonawczych, które Komisja może opublikować przed 28 października 2026 roku, gdy zacznie realnie korzystać z uprawnień do nakładania kar.